Tembang kinanthi

Kinanthi

Ringkesan

Perangane Serat Wedhatama kang pungkasan, anggitane KGPAA Mangkunegara IV yaiku pupuh Kinanthi.Ing wulangan iki pupuh Kinanthi mengko araep didhudhah banjur digathuk – gathuake karo kahanane bangsa Indonesia ing jaman saiki. Tembung kinanthi iku saka tembung kanthi oleh seselan in. Seselan in iki tegese padha karo ater – ater di-. Dadi, kinanthi tegese dikanthi, dituntun, digandheng, utawa diarahake.

A. Maca, nanggapi lan nitik guru gatra, guru lagu, lan guru wilangan teks Serat Wedhatama pupuh Kinanthi

Kinanthi

Marma den taberi kulup,

anggulah lantiping ati,

rina wengi den anedya,

pandak-panduking pambudi,

mbekas kahardaning driya,

supadya dadya utama.

Pupuh Kinanthi ing Serat Wedhatama ngemot tembang cacahe 19 pada (bait). Sapada tembang kinanthi kiwa iki kawiwitan saka tembung marma tekan tembung utami.

Guru gatra saben sapadane tembang kinanthi ana 6 gatra utawa larik.

Guru lagune tembang kinanthi yaiku : u,i,a,i,a, lan i.

Guru wilangane tembang kinanthi iku : 8,8,8,8,8, lan 8.

Supaya gampang dieling-eling, guru wilangane lan guru lagune tembang kinanthi, biasane ditulis : 8u,8i,8a,8i,8a, lan 8i.

B. Arti lan makna tembung kinanthi

Kinanthi

Marma den taberi kulup,

anggulah lantiping ati,

rina wengi den anedya,

pandak-panduking pambudi,

mbekas kahardaning driya,

supadya dadya utami.

Arti :

Mula sregepo bocah-bocahku,

sinau ngasahke ati,

awan bengi nyoba,

Nembus neng njero sanubari,

ngilangke kepinginan ndewe

supaya dadi (manungsa) utama.

Makna:

Dadi anak iku kudu sregep, sinau ngasah ati, awan bengi kudu ngupaya, mlebu ing njero ati, musnahake nafsune awak, supaya dadi menungso sing utama. 

Sumber: Gegara Nyinau BASA JAWA 3 Kelas XII SMA/SMK/MA https://annisaputra15.blogspot.com/2018/03/tembang-kinanthi-serat-wedhatama-pupuh.htmlhttp://aksarizkuna.blogspot.com/2017/10/pupuh-kinanthi-dan-artnya-dalam-bahasa.html